<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="J40nB480"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. B480 一贯别传</title> <title xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）数位版, No. B480 一贯别传</title> <author>淸 廣真著（依驹本增入幷印）</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>5卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">J</idno>.<idno type="vol">40</idno>.<idno type="no">B480</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">嘉兴大藏经（新文豐版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">一贯别传</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【嘉兴】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2009-02-26T17:40:59"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0151a" n="0151a"/> <lb ed="J" n="0151a01"/><cb:div type="other"><head>自序</head> <lb ed="J" n="0151a02"/><p xml:id="pJ40p0151a0201">鉼镮钗玔一金而别其器酥酪醍醐一乳而异其名自 <lb ed="J" n="0151a03"/>其殊者视之肝胆楚越也自其同者视之灵蠢冰水也 <lb ed="J" n="0151a04"/>矧般若之摩诃衍而系辞则曰大衍中庸之无声臭而 <lb ed="J" n="0151a05"/>道德则曰至虚乃至三心不可得与绝四与无为的的 <lb ed="J" n="0151a06"/>然一鼎三足庸讵以彼此观耶予自脱其古槐长夜复 <lb ed="J" n="0151a07"/>入如幻三昧中目击藏海之沤<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a0701" n="0151a0701"/><anchor xml:id="beg0151a0701" n="0151a0701"/>已<anchor xml:id="end0151a0701"/>具乌昙之花界足履 <lb ed="J" n="0151a08"/>毛孔之步犹过摩诘之陶轮恍乘莽渺鸟而出六极莫 <lb ed="J" n="0151a09"/>知其然而然也反而执之于左契始知性天即一中之 <lb ed="J" n="0151a10"/>旨释氏而归之老氏而守之孔氏而贯之特教化若徂 <lb ed="J" n="0151a11"/>公赋芧耳第乍入吾道者只知一之所<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a1101" n="0151a1101"/><anchor xml:id="beg0151a1101" n="0151a1101"/>已<anchor xml:id="end0151a1101"/>闢而不知一 <lb ed="J" n="0151a12"/>之所未闢故临内外境典如失宝印而不达斯必参其 <lb ed="J" n="0151a13"/>别传之眼藏俾于多罗了義若推门落白也不然则三 <lb ed="J" n="0151a14"/>圣人乏所说果将为隐躄人者耶果将为踶跂人者耶 <lb ed="J" n="0151a15"/>唯不蕴坚白异同之士恳垂隻眼庶幾得金忘专得乳 <lb ed="J" n="0151a16"/>忘名便可语夫象先矣。</p> <lb ed="J" n="0151a17"/><p xml:id="pJ40p0151a1701">吹万廣真说</p></cb:div> <lb ed="J" n="0151a18"/> <lb ed="J" n="0151a19"/> <lb ed="J" n="0151a20"/> <lb ed="J" n="0151a21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">小引</cb:mulu><head>一贯别传小引</head> <lb ed="J" n="0151a22"/><p xml:id="pJ40p0151a2201">三教圣贤总从一个圈子裡透出性公<unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/> <lb ed="J" n="0151a23"/>人又说出如许註脚将无屋上架屋<unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/>道 <lb ed="J" n="0151a24"/>人曰不然假如要到长安避不得梯<unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/> <lb ed="J" n="0151a25"/>彰義门瞻仰 <lb ed="J" n="0151a26" type="honorific"/>圣人宫阙後复有人问路亦须覶缕向说这老和尙不 <lb ed="J" n="0151a27"/>肯只做自了汉儿他也东行西走费却许多脚跟如今 <lb ed="J" n="0151a28"/>坐在聚雲方丈正好瞑目趺跏那管他千山万水也<unclear/> <lb ed="J" n="0151a29"/>将从前经历路程擧似後来行脚会得的到了长安更 <lb ed="J" n="0151a30"/>莫问他在齐鲁之西赵魏之比道人有一偈予万水千 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0151b" n="0151b"/> <lb ed="J" n="0151b01"/>山在脚跟放下草鞋全没帐进门好图一觉睡且莫想 <lb ed="J" n="0151b02"/>到路途上敢以质之性公。</p><p xml:id="pJ40p0151b0211" cb:place="inline">戒庵道人马易从题于<unclear/>斋 <lb ed="J" n="0151b03"/>之拙暇园</p></cb:div> <lb ed="J" n="0151b04"/> <lb ed="J" n="0151b05"/> <lb ed="J" n="0151b06"/> <lb ed="J" n="0151b07"/> <lb ed="J" n="0151b08"/> <lb ed="J" n="0151b09"/> <lb ed="J" n="0151b10"/> <lb ed="J" n="0151b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目录</cb:mulu><head>一贯别传目录</head> <lb ed="J" n="0151b12"/><p xml:id="pJ40p0151b1201"> 卷之一</p> <lb ed="J" n="0151b13"/><p cb:type="pre" xml:id="pJ40p0151b1301"> 儒宗 伏羲八卦原 <lb ed="J" n="0151b14"/> 伏羲六十四封原 乾道变化 利贞 <lb ed="J" n="0151b15"/> 复其见 心乎 艮其皆 其人 <lb ed="J" n="0151b16"/> 故神无方 无体 百姓日用 尟矣<note place="inline">上无喝斥</note> <lb ed="J" n="0151b17"/> 大学之道章 天命全章 <lb ed="J" n="0151b18"/> 君子素其 得为 鬼神之为德 可遗 <lb ed="J" n="0151b19"/> 至诚致曲 二章 予怀明德一节<note place="inline">上迴学处</note> <lb ed="J" n="0151b20"/> 六十而耳 逾矩 君子不器 <lb ed="J" n="0151b21"/> 君子无终 于是 朝闻道夕死可矣 <lb ed="J" n="0151b22"/> 君子之于 与比 一贯章 <lb ed="J" n="0151b23"/> 宰予昼寝 何诛 夫子之文章 <lb ed="J" n="0151b24"/> 回也不改 其乐 谁能出不 道也 <lb ed="J" n="0151b25"/> 知之者 之者 饭疏食章 <lb ed="J" n="0151b26"/> 二三了 丘也 仁远乎哉 至矣 <lb ed="J" n="0151b27"/> 子绝四章 吾有知乎哉章 <lb ed="J" n="0151b28"/> 喟然章 可与共学章 <lb ed="J" n="0151b29"/> 未知生焉知死 颜渊问仁章 <lb ed="J" n="0151b30"/> 当仁不让于师 予欲无言章<note place="inline">上俱论部</note> <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0151c" n="0151c"/> <lb ed="J" n="0151c01"/> 敢问夫子 四节 乍见孺子一节 <lb ed="J" n="0151c02"/> 颜渊曰 若是 象日以杀舜为事 <lb ed="J" n="0151c03"/> 殃寿不贰 命也<note place="inline">上俱孟子</note> <lb ed="J" n="0151c04"/> 卷之二 <lb ed="J" n="0151c05"/> 玄宗 道可道章 <lb ed="J" n="0151c06"/> 天下皆知章 不尙贤 <lb ed="J" n="0151c07"/> 吾不知其 之先 天地不仁 <lb ed="J" n="0151c08"/> 谷神不死 圣人後其身 身存 <lb ed="J" n="0151c09"/> 上善若水 故有之 为用 <lb ed="J" n="0151c10"/> 是以圣人 为目 致虚极 其复 <lb ed="J" n="0151c11"/> 有物混成 曰道 是以圣人 弃物 <lb ed="J" n="0151c12"/> 昔之得一 以寧 不笑不足以为道 <lb ed="J" n="0151c13"/> 道生一 为和 躁勝寒 下正 <lb ed="J" n="0151c14"/> 为学日益 为矣 为无为 无味 <lb ed="J" n="0151c15"/> 知不知上 知病<note place="inline">上俱道德经</note> <lb ed="J" n="0151c16"/> 何不树之 之野 吾丧我 <lb ed="J" n="0151c17"/> 庖丁为文 解牛 心斋 <lb ed="J" n="0151c18"/> 坐忘 壶子 <lb ed="J" n="0151c19"/> 玄珠 濠梁之上 <lb ed="J" n="0151c20"/> 坠车 道術<note place="inline">上俱南华经</note> <lb ed="J" n="0151c21"/> 圣人之权 为道 是以圣人 去识 <lb ed="J" n="0151c22"/> 夫忘精神 之矣 唯圣人能神 于神 <lb ed="J" n="0151c23"/> 圣人御物 可拘 物不知我我不知物 <lb ed="J" n="0151c24"/> <note place="inline">上俱文始经</note> <lb ed="J" n="0151c25"/> 卷之三 <lb ed="J" n="0151c26"/> 释宗 般若心经 <lb ed="J" n="0151c27"/> 金刚大義 须菩提 应住节 <lb ed="J" n="0151c28"/> 九种众生 若心取法 寿者 <lb ed="J" n="0151c29"/> 我念过去 过者 五眼<note place="inline">上俱金刚经</note> <lb ed="J" n="0151c30"/> 若一日 不乱 一切诸<persName>佛</persName> 念经<note place="inline">上俱弥勒经</note> <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0152a" n="0152a"/> <lb ed="J" n="0152a01"/> 问沙门<note place="inline">四十二章经</note> 诊脉说 <lb ed="J" n="0152a02"/> 维摩接妙喜国土 不二法门<note place="inline">上俱维摩经</note> <lb ed="J" n="0152a03"/> 总说 所谓杀父母 身血 <lb ed="J" n="0152a04"/> 宗通说通<note place="inline">上俱楞伽经</note> <lb ed="J" n="0152a05"/> 总说 文殊章 <lb ed="J" n="0152a06"/> 知是空花 轮转 知幻即離 渐次 <lb ed="J" n="0152a07"/> 菩萨唯以 世间 随顺觉性 <lb ed="J" n="0152a08"/> 二十五轮 修于禅那 数门<note place="inline">上俱圆觉经</note> <lb ed="J" n="0152a09"/> 卷之四 <lb ed="J" n="0152a10"/> 总说 摩阿难顶 一节 <lb ed="J" n="0152a11"/> 七处征心 <name role="" type="person">憍陈那</name>悟客尘章 <lb ed="J" n="0152a12"/> 八还辨见 文殊请问章 <lb ed="J" n="0152a13"/> 识阴 同是菩提瞪发劳相 <lb ed="J" n="0152a14"/> 富楼那章 演若达多迷头认影 <lb ed="J" n="0152a15"/> 浮根四尘 等句 观音三十二应 <lb ed="J" n="0152a16"/> 十四无畏 八万四千首臂宝目 <lb ed="J" n="0152a17"/> 文殊选择 楞严咒 <lb ed="J" n="0152a18"/> 众生十二种类 三渐次 <lb ed="J" n="0152a19"/> 十信 五十五位 <lb ed="J" n="0152a20"/> 想擧情沉 十习因六交报 <lb ed="J" n="0152a21"/> 十种鬼类 十种人道 <lb ed="J" n="0152a22"/> 十种仙 三界诸天 <lb ed="J" n="0152a23"/> 发真归元 魔王宫殿崩裂 <lb ed="J" n="0152a24"/> 五阴主人 色阴区宇 <lb ed="J" n="0152a25"/> 受阴区宇 想阴区宇 <lb ed="J" n="0152a26"/> 行阴区宇 识阴区宇 <lb ed="J" n="0152a27"/> 诸根互用 八识因缘说 <lb ed="J" n="0152a28"/> 转识说 消安逸鬼说<note place="inline">上俱楞严经</note> <lb ed="J" n="0152a29"/> 卷之五 <lb ed="J" n="0152a30"/> 总说 <persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0152a3001" n="0152a3001"/><anchor xml:id="beg0152a3001" n="0152a3001"/>已<anchor xml:id="end0152a3001"/> 趺坐 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0152b" n="0152b"/> <lb ed="J" n="0152b01"/> 尔时<persName>佛</persName>放 宝塔 不退诸菩萨 能知 <lb ed="J" n="0152b02"/> 五千人退席 如是妙法 虚妄 <lb ed="J" n="0152b03"/> 是为诸<persName>佛</persName> 于世 若人散乱心 <persName>佛</persName>道 <lb ed="J" n="0152b04"/> 诸<persName>佛</persName>两足 便说 舍利弗 道故 <lb ed="J" n="0152b05"/> 大通智勝 <persName>佛</persName>道 入<persName>如来</persName>室 来座 <lb ed="J" n="0152b06"/> 见宝塔品 提婆达多品 <lb ed="J" n="0152b07"/> 龙女献珠 药王 菩萨 <lb ed="J" n="0152b08"/> <note place="inline">上俱法花经</note> <lb ed="J" n="0152b09"/> 总说 世主妙严品 <lb ed="J" n="0152b10"/> 普贤 世界 毘卢遮那品 <lb ed="J" n="0152b11"/> 观察十方 <persName>如来</persName>名号 六品 <lb ed="J" n="0152b12"/> 有勝三昧 等颂 尔时<persName>世尊</persName> 须弥 <lb ed="J" n="0152b13"/> 法慧菩萨 住法 十行品 <lb ed="J" n="0152b14"/> 十迴向品 十地品 <lb ed="J" n="0152b15"/> 十一地 出现 離世间品 <lb ed="J" n="0152b16"/> 入法界品 入不思议 愿品 <lb ed="J" n="0152b17"/> <note place="inline">上俱花严经</note></p></cb:div> <lb ed="J" n="0152b18"/> <lb ed="J" n="0152b19"/> <lb ed="J" n="0152b20"/> <lb ed="J" n="0152b21"/> <lb ed="J" n="0152b22"/> <lb ed="J" n="0152b23"/> <lb ed="J" n="0152b24"/> <lb ed="J" n="0152b25"/> <lb ed="J" n="0152b26"/> <lb ed="J" n="0152b27"/> <lb ed="J" n="0152b28"/> <lb ed="J" n="0152b29"/> <lb ed="J" n="0152b30"/> <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0152c" n="0152c"/> <lb ed="J" n="0152c01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>一贯别传卷一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="J" n="0152c02"/><byline cb:type="author">西蜀忠朔聚雲寺沙门 廣真 著</byline> <lb ed="J" n="0152c03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">儒宗</cb:mulu><head>儒宗</head> <lb ed="J" n="0152c04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">引</cb:mulu><p xml:id="pJ40p0152c0401">盘古氏由一气而继天地曰人人既生矣所谓笵围天 <lb ed="J" n="0152c05"/>地曲成万物而造化在我故庖羲氏得之而画八卦烈 <lb ed="J" n="0152c06"/>山氏得之而著连山轩辕氏得之而作归戴迨乎示厥 <lb ed="J" n="0152c07"/>中于放勋无法之法<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c0701" n="0152c0701"/><anchor xml:id="beg0152c0701" n="0152c0701"/>已<anchor xml:id="end0152c0701"/>赘析精一于玄德非相之相龛 <lb ed="J" n="0152c08"/>弘嗣後禹洛汤铭交易箕畴皆从这一气源头畅达而 <lb ed="J" n="0152c09"/>为华梵正译耳复有一贯传心守约标于曾子浩然养 <lb ed="J" n="0152c10"/>气尽性倡自子思此又转语心为四卷易昙华为一指 <lb ed="J" n="0152c11"/><unclear/>若汉之董与杨唐之韩昌黎道学中之文章也宋之 <lb ed="J" n="0152c12"/>周与程明之王阳明文章中之性理也彼夫濂溪立主 <lb ed="J" n="0152c13"/>静之旨阳明阐良知之妙实原始反终而契死生之说 <lb ed="J" n="0152c14"/>者至若复五太于未形归二仪于无体吾不得而知请 <lb ed="J" n="0152c15"/>问诸古皇先生。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0152c16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">易经</cb:mulu><head>易经</head> <lb ed="J" n="0152c17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0152c1701">伏羲八卦原<note place="inline">此言理也然理中含有数</note>。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0152c18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0152c1801">古者庖羲氏见河马出图仰观象于天俯观法于地观 <lb ed="J" n="0152c19"/>鸟兽之文与地之宜近取诸身远取诸物于是始作八 <lb ed="J" n="0152c20"/>卦以通神明之德以类万物之情故初画一爻以象太 <lb ed="J" n="0152c21"/>极其数为奇即天开于子也再画一爻以象地其数为 <lb ed="J" n="0152c22"/>偶即地闢于丑也三画一爻以象人即人生于寅也盖 <lb ed="J" n="0152c23"/>三画成而为乾故谓之乾三连也然古以一画象太极 <lb ed="J" n="0152c24"/>其次象两仪今曰象太极者即天开于子者何也谓天 <lb ed="J" n="0152c25"/>一太极也地一太极也人一太极也三才合一太极也 <lb ed="J" n="0152c26"/>故曰立天之道曰阴与阳即天得一以淸也立地之道 <lb ed="J" n="0152c27"/>曰柔与刚即地得一以寧也立人之道曰仁与義即人 <lb ed="J" n="0152c28"/>得一以灵也三画既成乾矣数亦为奇有奇必有偶兼 <lb ed="J" n="0152c29"/>三才而两之三才即天地人两者即三才中之两也即 <lb ed="J" n="0152c30"/>阴阳柔刚仁義也阴阳柔刚仁義其位有六故重三画 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0153a" n="0153a"/> <lb ed="J" n="0153a01"/>而成六爻断三画而成坤故谓之坤六断也以卦言之 <lb ed="J" n="0153a02"/>则乾象天而坤象地乾为父而坤为母既有天地必有 <lb ed="J" n="0153a03"/>万物既有父母必有男女盖万物男女必自天地父母 <lb ed="J" n="0153a04"/>阴阳变化刚柔错综所成夫错者阴阳交互也综者阴 <lb ed="J" n="0153a05"/>阳顚倒也始则乾家错一爻于坤之初则坤变而为震 <lb ed="J" n="0153a06"/>作乾家之长男坤家错一爻于乾之初则乾化而为巽 <lb ed="J" n="0153a07"/>作坤家之长女次则乾家错一爻于坤之中则坤变而 <lb ed="J" n="0153a08"/>为坎作乾家之中男坤家错一爻于乾之中则乾化而 <lb ed="J" n="0153a09"/>为離作坤家之中女三则乾家错一爻于坤之上则坤 <lb ed="J" n="0153a10"/>变而为艮作乾家之少男坤家错一爻于乾之上则乾 <lb ed="J" n="0153a11"/>化而为兑作坤家之少女故曰乾生三男坤生三女总 <lb ed="J" n="0153a12"/>成六子也其顚倒者即乾之初爻顚于坤之上坤则变 <lb ed="J" n="0153a13"/>而为艮坤之初爻顚于乾之上乾则化而为兑乾之上 <lb ed="J" n="0153a14"/>爻倒于坤之初坤则变而为震坤之上爻倒于乾之初 <lb ed="J" n="0153a15"/>乾则化而为巽此所以天地变化阴阳陞降也天有太 <lb ed="J" n="0153a16"/>阳太阴少阳少阴地有太柔太刚少柔少刚太阳为日 <lb ed="J" n="0153a17"/>太阴为月少阳为星少阴为辰太柔为水太刚为火少 <lb ed="J" n="0153a18"/>柔为上少刚为石日为暑月为寒星为昼辰为夜水为 <lb ed="J" n="0153a19"/>雨火为风上为露石为雷天之寒暑昼夜变物之情性 <lb ed="J" n="0153a20"/>形体地之风雨露雷化物之飞走草木是故震为雷巽 <lb ed="J" n="0153a21"/>为风離为火坎为水艮为山兑为泽故曰天地定位山 <lb ed="J" n="0153a22"/>泽通气雷风相薄水火不相射八卦相错数往者顺知 <lb ed="J" n="0153a23"/>来者逆然後万物所以生也羲氏之观图画卦者如是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0153a24"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0153a2401">伏羲六十四卦原<note place="inline">此言数也然数中含有理</note>。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0153a25"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0153a2501">〇此太极也象未形而其理<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a2501" n="0153a2501"/><anchor xml:id="beg0153a2501" n="0153a2501"/>已<anchor xml:id="end0153a2501"/>具然太极动而生阳动 <lb ed="J" n="0153a26"/>极而静静而生阴静极复动一动一静互为其根故太 <lb ed="J" n="0153a27"/>极之判始生一奇一偶而为一画者二是为两仪即阳 <lb ed="J" n="0153a28"/>仪阴仪也两仪之士各生一奇一偶而为二画者四是 <lb ed="J" n="0153a29"/>谓四象其位则太阳一少阴二少阳二太阴四其数则 <lb ed="J" n="0153a30"/>太阳九少阴八少阳七太阴六四象之上各生一奇一 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0153b" n="0153b"/> <lb ed="J" n="0153b01"/>偶而为三画者八其位则乾一兑二離三震四巽五坎 <lb ed="J" n="0153b02"/>六艮七坤八八卦之上各生一奇一偶而为四画者十 <lb ed="J" n="0153b03"/>六谓两仪之上各有八卦即阳仪八卦阴仪八卦也四 <lb ed="J" n="0153b04"/>画之上各生一奇一偶而为五画者三十二谓四象之 <lb ed="J" n="0153b05"/>上各有八卦也五画之上各生一奇一偶而为六画者 <lb ed="J" n="0153b06"/>六十四亦兼三才而两之八卦之上各有八卦也即程 <lb ed="J" n="0153b07"/>子所谓加一倍法也始以乾一而至于坤八则八卦中 <lb ed="J" n="0153b08"/>各有其八故一一为乾二一为夬三一为大有四一为 <lb ed="J" n="0153b09"/>大壮五一为小畜六一为需七一为大蓄八一为泰一 <lb ed="J" n="0153b10"/>二为履二二为兑三二为暌四二为归妹五二为中孚 <lb ed="J" n="0153b11"/>六二为<unclear/>七二为损八二为临一三为同人二三为监 <lb ed="J" n="0153b12"/>三三为離四三为<anchor xml:id="nkr_note_add_0153b1201" n="0153b1201"/><anchor xml:id="beg0153b1201" n="0153b1201"/>豐<anchor xml:id="end0153b1201"/>五三为家人六三为既济七三<unclear/> <lb ed="J" n="0153b13"/>贲八三为明夷一四为无妄二四为随三四为噬嗑<note place="inline">四四</note> <lb ed="J" n="0153b14"/>为震五四为益六四为屯七四为顺八四为役一五为 <lb ed="J" n="0153b15"/>垢二五为大过三五为鼎四五为恒五<note place="inline">五为</note>巽六五为井 <lb ed="J" n="0153b16"/>七五为蛊八五为升一六为讼二六为困三六为未<unclear/> <lb ed="J" n="0153b17"/>四六为解五六为涣六六为坎七六为蒙八六为师一 <lb ed="J" n="0153b18"/>七为遁二七为咸三七为旅四七为小过五七为渐六 <lb ed="J" n="0153b19"/>七为蹇七七为艮八七为谦一八为否二八为萃三八 <lb ed="J" n="0153b20"/>为晋四八为豫五八为观六八为比七八为<anchor xml:id="nkr_note_add_0153b2001" n="0153b2001"/><anchor xml:id="beg0153b2001" n="0153b2001"/>刺<anchor xml:id="end0153b2001"/>八八为 <lb ed="J" n="0153b21"/>坤此亦参伍以变错综其数也盖阳仪八卦在天成象 <lb ed="J" n="0153b22"/>阴仪八卦在地成形互相变化所以日月星辰在天变 <lb ed="J" n="0153b23"/>为寒暑昼夜水火土石在地化为雨风露雷故曰刚柔 <lb ed="J" n="0153b24"/>相摩八卦相荡鼓之以雷霆润之以风雨日月运行一 <lb ed="J" n="0153b25"/>寒一暑乾道成男坤道成女然人之受生以来包此而 <lb ed="J" n="0153b26"/>仪二八之气二八者一斤之数也二十四铢为一两十 <lb ed="J" n="0153b27"/>六两则得三百八十四铢也配之卦爻一卦六爻六十 <lb ed="J" n="0153b28"/>四卦则得三百八十四爻也故曰刻漏若无差爻铢方 <lb ed="J" n="0153b29"/>有准人既得此二八之气则大道在吾身故周子所谓 <lb ed="J" n="0153b30"/>圣人定之以中正仁義而主静立人极焉其主静立极 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0153c" n="0153c"/> <lb ed="J" n="0153c01"/>之妙亦不外乎变化而逆之即吾之性情形体目耳口 <lb ed="J" n="0153c02"/>鼻天之所变也飞走草木色声气味地之所化也虽曰 <lb ed="J" n="0153c03"/>一阴一阳之谓道继之者善也成之者性也要其逆而 <lb ed="J" n="0153c04"/>复之则吾分中自有不变不化者存故曰原始反终故 <lb ed="J" n="0153c05"/>知死生之说。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0153c06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0153c0601">乾道变化各正性命保合太和乃利贞。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0153c07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0153c0701">廓彻圆通灵明虚湛即此乾道之体本自无动无静因 <lb ed="J" n="0153c08"/>健而有动静静极复动则为情为识为六根为声色动 <lb ed="J" n="0153c09"/>极复静则为性为智为六通为寂定千变万化无不是 <lb ed="J" n="0153c10"/>此冲虚之气以正之也根身如是器界亦如是故物有 <lb ed="J" n="0153c11"/>淸浊人有智愚然愚可以智浊可以淸在保合太和而 <lb ed="J" n="0153c12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0153c1201" n="0153c1201"/><anchor xml:id="beg0153c1201" n="0153c1201"/>已<anchor xml:id="end0153c1201"/>所谓利贞者盖元亨为天之通利贞为天之复也今 <lb ed="J" n="0153c13"/>云乃利贞可见物物皆可保和而复虚人人悉能尽性 <lb ed="J" n="0153c14"/>以至命矣楞伽云<persName>如来</persName>之藏是善不善因能遍兴造一 <lb ed="J" n="0153c15"/>切趣生譬如伎儿变现诸趣離我我所正合斯義。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0153c16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0153c1601">复其见天地之心乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0153c17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0153c1701">参禅之人如剥芭蕉剥一层又一层剥一层又一层剥 <lb ed="J" n="0153c18"/>至无下手处始得打成一片盖剥落既尽纔复见其天 <lb ed="J" n="0153c19"/>心见吾子曰当此之时一心大定万虑冰消静固静矣 <lb ed="J" n="0153c20"/>然非死灰稿木之谓也要见如如之中有了了明明之 <lb ed="J" n="0153c21"/>中有晓晓至静之中有至动者存焉所以先王以至日 <lb ed="J" n="0153c22"/>闭关<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c2201" n="0153c2201"/><anchor xml:id="beg0153c2201" n="0153c2201"/>商<anchor xml:id="end0153c2201"/>旅不行后不省方者谓安静以养微阳耳然卦 <lb ed="J" n="0153c23"/>辞既云七日来复是则阳去而阴来阴去而阳来乃自 <lb ed="J" n="0153c24"/>然陞降之理也何必静以养之剥以复之耶吹万曰郡 <lb ed="J" n="0153c25"/>子云乾遇巽时观月窟此动极复静也又云地逢雷处 <lb ed="J" n="0153c26"/>见大根此静极复动也一动一静一呼一吸而为天地 <lb ed="J" n="0153c27"/>造物之消息第吾人得此一动一静之间者又是天地 <lb ed="J" n="0153c28"/>人之至妙至妙者也只此至妙之道不可以有无言而 <lb ed="J" n="0153c29"/>亦未尝无有无不可以动静言而亦未尝无动静盖静 <lb ed="J" n="0153c30"/>以养之剥以复之者正齐生死为一<unclear/>会万物为一府 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0154a" n="0154a"/> <lb ed="J" n="0154a01"/>也观音大士云生灭既灭寂灭现前忽然超越世出世 <lb ed="J" n="0154a02"/>间十方圆明获二殊勝一者上合十方诸<persName>佛</persName>本妙觉心 <lb ed="J" n="0154a03"/>与<persName>佛</persName><persName>如来</persName>同一慈力二者下合十方一切六道众生与 <lb ed="J" n="0154a04"/>诸众生同一悲仰此其见天地之心乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0154a0501">艮其背不获其身行其庭不见其人。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0154a0601">所止之背既著则觉性绊于执持能止之心纔生则妙 <lb ed="J" n="0154a07"/>明沉夫断灭唯无能无所非背非心便可止而止亦可 <lb ed="J" n="0154a08"/>行而行也昔鲁祖凡见僧来便面壁南泉闻云我寻常 <lb ed="J" n="0154a09"/>向他道空劫以前承当<persName>佛</persName>未出世时会取尙不得一个 <lb ed="J" n="0154a10"/>半个他恁么驴年去此示非止之法也万松云所以灵 <lb ed="J" n="0154a11"/>山如画月曹溪如指月怎似鲁祖在水晶宫中廣寒殿 <lb ed="J" n="0154a12"/>裡披襟相见此示非非止之法也说卦以艮为山山者 <lb ed="J" n="0154a13"/>不动之義也即人之背亦不动也圣人借此不动之物 <lb ed="J" n="0154a14"/>相以喩吾人圆湛之止体非果云背也况此体不于一 <lb ed="J" n="0154a15"/>事一理一法一行上随顺应之而不动乃于一切事一 <lb ed="J" n="0154a16"/>一切理一切法一切行上随顺应之而不动岂滞于一 <lb ed="J" n="0154a17"/>身一庭而<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a1701" n="0154a1701"/><anchor xml:id="beg0154a1701" n="0154a1701"/>已<anchor xml:id="end0154a1701"/>哉若是则以万象为一身故吾在身而不 <lb ed="J" n="0154a18"/>知有<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a1801" n="0154a1801"/><anchor xml:id="beg0154a1801" n="0154a1801"/>己<anchor xml:id="end0154a1801"/>也则以法界为一庭故吾在庭而不知有人也 <lb ed="J" n="0154a19"/>孰谓止孰谓非止。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154a20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0154a2001">故神无方易无体。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154a21"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0154a2101">有一无位真人圆陀陀光灼灼赤洒洒净裸裸视之不 <lb ed="J" n="0154a22"/>见其形听之不闻其声谓其大兮笵围天地之化而不 <lb ed="J" n="0154a23"/>过谓其小兮细人微尘之密而不彰其语默也翠竹黄 <lb ed="J" n="0154a24"/>花其步趋也行雲流水此果无方之神耶抑果无体之 <lb ed="J" n="0154a25"/>易耶若谓无方彼其所存主者一神之所为主宰于天 <lb ed="J" n="0154a26"/>地万物昼夜之中然亦未尝无方也但不可以方所测 <lb ed="J" n="0154a27"/>之若果无体彼其所运用者一易之所成运行于笵围 <lb ed="J" n="0154a28"/>曲成通知之际然亦未尝无体也但不可以定体执之 <lb ed="J" n="0154a29"/>万松云高低嶽渎其转根本法轮大小鳞毛普现色身 <lb ed="J" n="0154a30"/>三昧<name role="" type="person">瞿师罗</name>表者睹三尺而无尽无边身菩萨穷上界 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0154b" n="0154b"/> <lb ed="J" n="0154b01"/>而有馀无一时不现无一处不遍无方无体其若是乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0154b0201">百姓日肘而不知故君子之道尟矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0154b0301">寻牛须访迹学道访无心迹在牛还在无心道易寻此 <lb ed="J" n="0154b04"/>古人摄用归体之模笵也日用事无别唯吾自偶偕头 <lb ed="J" n="0154b05"/>头非取捨处处勿张乖此古人即物明心之轨则也第 <lb ed="J" n="0154b06"/>吾人昼夜中视听言动行住坐卧无不是此妙明显现 <lb ed="J" n="0154b07"/>奈何在这目前诸人难睹孔子曰谁能出不由户何莫 <lb ed="J" n="0154b08"/>由斯道也又曰立则见其参于前在舆则见其倚于衡 <lb ed="J" n="0154b09"/>也孟子曰行之而不著焉习矣而不察焉终身由之而 <lb ed="J" n="0154b10"/>不知其道者众也又曰口之于味也目之于色也耳之 <lb ed="J" n="0154b11"/>于声也鼻之于臭也四肢之于安逸也性也颜渊曰仰 <lb ed="J" n="0154b12"/>之弥高钻之弥坚瞻之在前忽焉在後看是甚么东西 <lb ed="J" n="0154b13"/>只令圣贤千言万语不止昔韦参军与僧对坐盘中置 <lb ed="J" n="0154b14"/>有李因问如何是百姓日用而不知僧曰请吃果子食 <lb ed="J" n="0154b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0154b1501" n="0154b1501"/><anchor xml:id="beg0154b1501" n="0154b1501"/>已<anchor xml:id="end0154b1501"/>复问僧曰此即百姓日用而不知也韦方省诸人若 <lb ed="J" n="0154b16"/>在这裡检点出来始信天上天下唯我独尊咦。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="J" n="0154b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">学庸</cb:mulu><head>学庸</head> <lb ed="J" n="0154b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0154b1801">大学之道章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154b19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0154b1901">释曰性觉妙明儒曰明德同一最上乘学问第此明德 <lb ed="J" n="0154b20"/>不独<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b2001" n="0154b2001"/><anchor xml:id="beg0154b2001" n="0154b2001"/>己<anchor xml:id="end0154b2001"/>之所有一元方判百昌之機捩<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b2002" n="0154b2002"/><anchor xml:id="beg0154b2002" n="0154b2002"/>已<anchor xml:id="end0154b2002"/>成三有始形 <lb ed="J" n="0154b21"/>刹海之渊源俱濬有性无性由兹一化之门也故民之 <lb ed="J" n="0154b22"/>善者吾以明德之理而导之民之不善者吾亦以明德 <lb ed="J" n="0154b23"/>之理而导之必欲同遊于非善非不善之地乃所谓之 <lb ed="J" n="0154b24"/>至善也此即释氏自觉觉他觉行圆满之義夫此至善 <lb ed="J" n="0154b25"/>之道必以何法为所修之因亦以何境为能证之果如 <lb ed="J" n="0154b26"/>来谓阿难曰若于因地以生灭心为本修因而求<persName>佛</persName>果 <lb ed="J" n="0154b27"/>不生不灭无有是处盖不生不灭之義即止也止者纯 <lb ed="J" n="0154b28"/>一无杂具足淸白梵行之相即淸净法身也淸净法身 <lb ed="J" n="0154b29"/>者即自性之戒也戒即有定定者寂然不动具足无量 <lb ed="J" n="0154b30"/>妙義即圆满报身也圆满报身者即根本之智也曰静 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0154c" n="0154c"/> <lb ed="J" n="0154c01"/>曰安不出定中之正受定即有慧慧者感而遂迥具足 <lb ed="J" n="0154c02"/>恒沙妙用即三髅化身也三髅化身者即六度万衍之 <lb ed="J" n="0154c03"/>德行也安而後能虑也三者具备则心无能<unclear/>之必法 <lb ed="J" n="0154c04"/>无所修之法能所浑忘心法一如圆满菩提归无所得 <lb ed="J" n="0154c05"/>以无所得故得之也知止为因能得为果以是而修德 <lb ed="J" n="0154c06"/>行道故曰君子曰圣人以是而利生出世故曰菩萨曰 <lb ed="J" n="0154c07"/><persName>世尊</persName>以是而复礼故曰致知以是而克<anchor xml:id="nkr_note_add_0154c0701" n="0154c0701"/><anchor xml:id="beg0154c0701" n="0154c0701"/>己<anchor xml:id="end0154c0701"/>故曰格物物 <lb ed="J" n="0154c08"/>即知也犹色不异空致即格也犹冰即是水乃至诚意 <lb ed="J" n="0154c09"/>正心齐家治国平天下莫不以此戒定慧法而为体为 <lb ed="J" n="0154c10"/>用也吹万曰吾以天下为一身复以万物为一心知本 <lb ed="J" n="0154c11"/>非知物本非物珠簾绣柱<unclear/>黄鹄钥统牙播起白鸥好 <lb ed="J" n="0154c12"/>不正受咦。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154c13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0154c1301">天命全章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0154c14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0154c1401">易在先天无形有理无影之理即天命也在吾人谓之 <lb ed="J" n="0154c15"/>性从来是不睹不闻者楞伽所谓三昧乐正受意生身 <lb ed="J" n="0154c16"/>也日用语默动静无不是此不睹不闻的东西随顺寂 <lb ed="J" n="0154c17"/>照故谓之道楞伽所谓觉法自性性意生身也虽曰不 <lb ed="J" n="0154c18"/>睹不闻又能笵围天地曲成万物通乎昼夜故谓之教 <lb ed="J" n="0154c19"/>楞伽所谓种髅遍现无行作意生身也三者本是乾元 <lb ed="J" n="0154c20"/>一气圣人得之而字之曰道是道也人人本具若声之 <lb ed="J" n="0154c21"/>应响而无殊个个圆成似影之随形而不变本自不能 <lb ed="J" n="0154c22"/>離者何尝须臾離也故大修行人行住坐卧应事接物 <lb ed="J" n="0154c23"/>皆是此不睹不闻的中立不倚和而不流谓之戒愼谓 <lb ed="J" n="0154c24"/>之恐惧第不睹不闻者即至隐至微之体虽幽也而见 <lb ed="J" n="0154c25"/>莫见乎隐坐微尘裡转大法轮虽细也而显莫显乎微 <lb ed="J" n="0154c26"/>一毛端现宝王刹致乎此者故云愼独矧是独内不著 <lb ed="J" n="0154c27"/>空恒如如而了了中也外不著相尝晓晓而明明和也 <lb ed="J" n="0154c28"/>果能致此中和之妙自觉乾坤之交而为泰非乾坤泰 <lb ed="J" n="0154c29"/>也吾心之天地位也品物之出而最灵非品物灵也吾 <lb ed="J" n="0154c30"/>心之万物育也且道此心与天地万物是一是二南泉 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0155a" n="0155a"/> <lb ed="J" n="0155a01"/>曰马大师道个非心非<persName>佛</persName>非逸禅譊篱不是心不是<persName>佛</persName> <lb ed="J" n="0155a02"/>不是物恁么道有罪过不赵州便礼拜。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155a0301">君子素其位而行不顺乎其外素富贵行乎富贵素 <lb ed="J" n="0155a04"/>贫贱行乎贫贱素夷狄行乎夷狄素患难行乎患难 <lb ed="J" n="0155a05"/>君子无入而不自得焉。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155a0601">过去心不可得未来心不可得现在心不可得何以故 <lb ed="J" n="0155a07"/>过去<anchor xml:id="nkr_note_add_0155a0701" n="0155a0701"/><anchor xml:id="beg0155a0701" n="0155a0701"/>已<anchor xml:id="end0155a0701"/>灭未来未至现在不住由此现在之心不住故 <lb ed="J" n="0155a08"/>于一切处随缘而不变也净名云示行悭贪而捨内外 <lb ed="J" n="0155a09"/>所有不惜身命似行富贵之道也示人贫穷而有宝手 <lb ed="J" n="0155a10"/>功德无尽似行贫贱之道也示入于魔而愿<persName>佛</persName>智慧不 <lb ed="J" n="0155a11"/>随他教似行夷狄之道也示入老病而永断病根超越 <lb ed="J" n="0155a12"/>死畏似行患难之道也古德云四大无主复如水遇曲 <lb ed="J" n="0155a13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0155a1301" n="0155a1301"/><anchor xml:id="beg0155a1301" n="0155a1301"/>逢<anchor xml:id="end0155a1301"/>直无彼此净汚两处不生心壅决何曾有二義触境 <lb ed="J" n="0155a14"/>但似水无心在世纵横有何事见闻觉知无障碍色声 <lb ed="J" n="0155a15"/>味触常三昧如鸟空中只么飞无取无捨无憎爱若会 <lb ed="J" n="0155a16"/>应处本无心始得名为观自在此真无入而不自得之 <lb ed="J" n="0155a17"/>君子。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155a1801">鬼神之为德其盛矣乎视之而弗见听之而弗闻体 <lb ed="J" n="0155a19"/>物而不可遗。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155a20"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155a2001">大魂地魄阳魂阴魄神魂鬼魄互相动静陞降而为五 <lb ed="J" n="0155a21"/>行之运故精在天为寒在地为水在人为精神在天为 <lb ed="J" n="0155a22"/>热在地为火在人为神魄在天为燥在地为金在人为 <lb ed="J" n="0155a23"/>魄魂在天为风在地为木在人为魂因精有魂因魂有 <lb ed="J" n="0155a24"/>神因神有意因意有魄因魄有精五行回环不<anchor xml:id="nkr_note_add_0155a2401" n="0155a2401"/><anchor xml:id="beg0155a2401" n="0155a2401"/>已<anchor xml:id="end0155a2401"/>若有 <lb ed="J" n="0155a25"/>形也视之而弗见若有声也听之而弗闻以无形可见 <lb ed="J" n="0155a26"/>斯能浑天地万物以为魂以无声可闻斯能浑天地万 <lb ed="J" n="0155a27"/>物以为魄凡造化所妙皆吾魂凡造化所有皆吾魄是 <lb ed="J" n="0155a28"/>体物而不可遗者也花严云勇健臂夜叉王得普入一 <lb ed="J" n="0155a29"/>切诸法義解脱门无碍勝力主空神得普入一切无所 <lb ed="J" n="0155a30"/>著福德解脱门似这样鬼神不是汝等烧纸钱泼水饭 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0155b" n="0155b"/> <lb ed="J" n="0155b01"/>的切莫认错了。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155b0201">至诚致曲二章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155b0301">空生大觉中如海一沤发沤相未起圆湛之体即诚法 <lb ed="J" n="0155b04"/>尘既空性觉之明自尽内无其我尽我之性矣外无其 <lb ed="J" n="0155b05"/>人尽人之性矣远无其物尽物之性矣赞之参之亦复 <lb ed="J" n="0155b06"/>如是此即释氏圆顿之法门直下见性者也若夫致曲 <lb ed="J" n="0155b07"/>一法又自明心而见性盖心之初动为念曲者念头起 <lb ed="J" n="0155b08"/>处也能知此念而非之则灵光披露本来面目恬然妙 <lb ed="J" n="0155b09"/>有生辉遍用真常自在此复其诚矣然寂定不可无照 <lb ed="J" n="0155b10"/>慧诚则有形也照慧则能显事理形则有著也即事即 <lb ed="J" n="0155b11"/>理而理无所碍发越真精之明即理即事而事无所乖 <lb ed="J" n="0155b12"/>应感活鱍之动到这裡识相无相真知无知物则转为 <lb ed="J" n="0155b13"/>我矣故曰变我尙非我心亦非心体则浑成虚矣故曰 <lb ed="J" n="0155b14"/>化此由渐而入顿者也<persName>如来</persName>逆流自诚而明菩萨顺至 <lb ed="J" n="0155b15"/>白明而诚二法相融便登妙觉果海得以证夫恒閟。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155b1601">予怀明德一节。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155b1701">楞严云于涅槃天将大明悟如鸡後鸣瞻顾东方<anchor xml:id="nkr_note_add_0155b1701" n="0155b1701"/><anchor xml:id="beg0155b1701" n="0155b1701"/>已<anchor xml:id="end0155b1701"/>有 <lb ed="J" n="0155b18"/>精色予怀明德不大声以色也若以色见我以音声求 <lb ed="J" n="0155b19"/>我是人行邪道不能见<persName>如来</persName>此声色之以化民末也古 <lb ed="J" n="0155b20"/>德云要观学人有馀涅槃炉中灰即是德輶如毛毛犹 <lb ed="J" n="0155b21"/>有轮也又云要观学人无馀涅槃炉中灰飞尽即是上 <lb ed="J" n="0155b22"/>天之载无声无臭至矣吹万曰若论明德之体纯用声 <lb ed="J" n="0155b23"/>色若论明德之用纯体淸净一毛孔中尙有<persName>佛</persName>刹微尘 <lb ed="J" n="0155b24"/>数世界何必拘拘于无声无臭也第吾人日用视听言 <lb ed="J" n="0155b25"/>动莫不是此无声无臭的所作为只因知而故犯尽皆 <lb ed="J" n="0155b26"/>当面错过了也且道不曾错过的人又向那裡相见夹 <lb ed="J" n="0155b27"/>路桃花风雨後马蹄何处避残红。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="J" n="0155b28"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">论语</cb:mulu><head>论语</head> <lb ed="J" n="0155b29"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155b2901">六十而耳顺七十而从心所欲不逾矩。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155b30"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155b3001">全声是性耳不返闻全性是声听即著响所以纔擧话 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0155c" n="0155c"/> <lb ed="J" n="0155c01"/>头若聚聋而鼓也文殊云旋汝倒闻機返闻闻自性盖 <lb ed="J" n="0155c02"/>众人只知耳为能闻之根声为所闻之境而不知更有 <lb ed="J" n="0155c03"/>闻闻者在焉故仲尼谓颜渊曰若一志无听之以耳而 <lb ed="J" n="0155c04"/>听之以心无听之以心而听之以气听止于耳心止于 <lb ed="J" n="0155c05"/>符气也者虚而待物者也唯道集虚虚者心斋也耳顺 <lb ed="J" n="0155c06"/>之功盖如此既得是矣即同观音大士所证之圆通三 <lb ed="J" n="0155c07"/>十二应十四无畏即从心所欲之道理也古德云翠竹 <lb ed="J" n="0155c08"/>黄花非外境白雲明月露全身头头尽是吾家物信手 <lb ed="J" n="0155c09"/>拈来不是尘此便是不逾矩的说话。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155c10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155c1001">君子不器。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155c11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155c1101">心随万境转转处实能幽随流认得性无喜亦无忧君 <lb ed="J" n="0155c12"/>子得此则不局于其用便证现一切色身三昧也且道 <lb ed="J" n="0155c13"/>如何是现一切色身三昧吹万日三十辐共一毂当其 <lb ed="J" n="0155c14"/>无有车之用。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155c15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155c1501">君子无终食之间违仁造次必于是顚沛必于是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155c16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155c1601">眠则同眠起则同起行则同行语则同语纵然一夜风 <lb ed="J" n="0155c17"/>吹去只在芦花浅水边自是不能违我者谁能违之耶 <lb ed="J" n="0155c18"/>古德云行一禅坐一禅语默动静体安然纵遇风刀常 <lb ed="J" n="0155c19"/>坦坦假饶毒药也间间此便是必于是的光景。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155c20"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0155c2001">朝闻道夕死可矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0155c21"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0155c2101">道可闻耶不可闻耶夕可死耶不可死耶谓其可闻洞 <lb ed="J" n="0155c22"/>庭之池乐尟知谓其不可闻长舌之溪声遍晓谓其可 <lb ed="J" n="0155c23"/>死龙尙吟于枯木谓其不可死鹭却隐夫芦花第圣人 <lb ed="J" n="0155c24"/>云夕死可者讵谓道果朝闻而遂夕死者么昔曹山见 <lb ed="J" n="0155c25"/>纸衣道人问曰如何是纸衣道人曰一裘纔著体万法 <lb ed="J" n="0155c26"/>悉皆如山曰如何是纸衣下事道人即立亡山曰汝只 <lb ed="J" n="0155c27"/>解恁么去不解恁么来道人即醒曰一灵真性不入胞 <lb ed="J" n="0155c28"/>胎时如何山曰未是妙道人曰如何是妙山曰不借借 <lb ed="J" n="0155c29"/>道人即悟至晚于方丈内趺坐而化此正可通夕死之 <lb ed="J" n="0155c30"/>说。</p></cb:div> <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0156a" n="0156a"/> <lb ed="J" n="0156a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156a0101">君子之于天下也无适也无莫也義之与比。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156a0201">若恋静洁处静洁惹人困若恋欢闹处欢闹惹人狂如 <lb ed="J" n="0156a03"/>水之就器随方圆短长此真应无所住之心也君子得 <lb ed="J" n="0156a04"/>此而行之但见干戈林裡横身色丝岂绊于跟下荆棘 <lb ed="J" n="0156a05"/>丛中摆手十字无关于口边便可干木随身逢场作戏 <lb ed="J" n="0156a06"/>去也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156a0701">一贯章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156a0801"><persName>世尊</persName>拈花迦葉破颜微笑<persName>佛</persName>曰吾有正法眼藏涅槃妙 <lb ed="J" n="0156a09"/>心及僧伽梨衣四天王所献之钵今付于汝迦葉领讫 <lb ed="J" n="0156a10"/>一日阿难请益迦葉曰<persName>世尊</persName>传衣钵後外还付个甚么 <lb ed="J" n="0156a11"/>葉曰倒却门前插竿著盖拈花即一贯之擧微笑即唯 <lb ed="J" n="0156a12"/>应之纳忠恕插竿又演一番公案矣吹万曰文殊无说 <lb ed="J" n="0156a13"/>维摩默然二大士是一是二。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156a1401">宰予昼寝子曰朽木不可雕也粪土之墙不可圬也 <lb ed="J" n="0156a15"/>于予与何诛。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156a1601">阿那律陀出家常乐睡眠<persName>如来</persName>见之以偈诃曰咄咄何 <lb ed="J" n="0156a17"/>为睡螺蛳蚌蛤髅一睡一千年不闻<persName>佛</persName>名字律陀闻是 <lb ed="J" n="0156a18"/>诃<anchor xml:id="nkr_note_add_0156a1801" n="0156a1801"/><anchor xml:id="beg0156a1801" n="0156a1801"/>已<anchor xml:id="end0156a1801"/>七日不眠便失其目<persName>世尊</persName>示以乐见照明金刚三 <lb ed="J" n="0156a19"/>昧不因眼根便观十方世界如掌中之果後证旋见旋 <lb ed="J" n="0156a20"/>凡之圆通但不知大予责宰予之後彼亦有此大志么。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156a21"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156a2101">犬子之文章章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156a22"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156a2201">法眼间修山主毫厘有差天地悬隔汝作么生会修云 <lb ed="J" n="0156a23"/>毫厘有差天地悬隔此在文章中会也眼云恁么又争 <lb ed="J" n="0156a24"/>得修云某甲只如此和尙又如何眼云毫厘有差天地 <lb ed="J" n="0156a25"/>悬隔修便礼拜此在性道上会也盖性无体由虚与气 <lb ed="J" n="0156a26"/>而有其体天无形由太虚而有其形道无相由气化而 <lb ed="J" n="0156a27"/>有其相是道也潜天而天潜地而地在于人物故谓之 <lb ed="J" n="0156a28"/>性性有文章在乎所言言有性道在乎所以言以性道 <lb ed="J" n="0156a29"/>显文章故万物皆吾体以文章参性道故太虚皆吾用 <lb ed="J" n="0156a30"/>然则可闻者靑峰之语也而不可闻者法眼之宗也柏 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0156b" n="0156b"/> <lb ed="J" n="0156b01"/>树偈曰赵州柏树太无端境上追寻也大难处处绿杨 <lb ed="J" n="0156b02"/>堪繫马家家门首透长安吹万日水木无言冷暖知夫 <lb ed="J" n="0156b03"/>饮者。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156b0401">回也不改其乐。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156b0501">手探月窟足蹑天根闲中今古静裡乾坤回既得之矣 <lb ed="J" n="0156b06"/>时为弱丧之穷儿明受车中之宝时为迷家之醉客暗 <lb ed="J" n="0156b07"/>藏衣下之珠活活鱍鱍任运随缘也且问如何是不改 <lb ed="J" n="0156b08"/>之乐吹万曰哑子吃黄连这苦向谁说。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156b0901">谁能出不由户何莫由斯道也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156b1001">有三摩提名大<persName>佛</persName>顶首楞严王具足万行十方<persName>如来</persName>一 <lb ed="J" n="0156b11"/>门超出<name role="" type="person">妙莊严路</name>盖此路圣不为有馀凡不为不足千 <lb ed="J" n="0156b12"/>江一月无增无减也天为之变则曰阴阳地为之化则 <lb ed="J" n="0156b13"/>曰柔刚人为之道则曰仁義总一大哉乾元万物资始 <lb ed="J" n="0156b14"/>耳第吾人四大本乎一块血肉然则眼耳鼻舌者吾身 <lb ed="J" n="0156b15"/>之门户也及乎见之明听之听言之声闻之通者孰能 <lb ed="J" n="0156b16"/>为之耶吹万曰水向石边流出冷风从花裡过来香有 <lb ed="J" n="0156b17"/>不知者莫是擧头鹞子过新罗乎。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156b1801">知之者不如好之者好之者不如乐之者。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b19"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156b1901">知是妄念不知是无记是道岂容知之耶有所好乐则 <lb ed="J" n="0156b20"/>不得其正是道岂容好之耶内有喜悦外有水灾是道 <lb ed="J" n="0156b21"/>岂容乐之耶盖天然神息出敦化以无跄活鱍关头摄 <lb ed="J" n="0156b22"/>川流而未起圆圆陀陀洒洒脱脱无知也无好也无乐 <lb ed="J" n="0156b23"/>也而无不知也无不好也无不乐也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b24"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156b2401">饭疏食章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156b25"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156b2501"><persName>世尊</persName>遇马麦之难阿难白曰<persName>如来</persName>为太子时珍馐玉馔 <lb ed="J" n="0156b26"/>尙弗可口而此马麦何津津不厌也<persName>佛</persName>言我到这裡即 <lb ed="J" n="0156b27"/>草木瓦砾皆成上味何啻此麦乎试观物我忘機心境 <lb ed="J" n="0156b28"/>一志时则流水有伯牙之琴凉飙动咸池之曲碧岫莊 <lb ed="J" n="0156b29"/>花开之面寒潭<unclear/>月映之眉味其无味乐其非乐也何 <lb ed="J" n="0156b30"/>用浮雲之富贵为吹万曰<persName>如来</persName>吉祥而逝之伸尼曲肱 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0156c" n="0156c"/> <lb ed="J" n="0156c01"/>而枕之何寝止同归乎右脇<name role="" type="person">布袋和尙</name>云弥勒真弥勒 <lb ed="J" n="0156c02"/>分身千百亿时时度时人时人自不识。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156c03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156c0301">二三子以我为隐乎吾无隐乎尔吾无行而不与二 <lb ed="J" n="0156c04"/>三子者是丘也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156c05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156c0501">山谷居士往依晦堂乞指径揵处堂曰只如仲尼道二 <lb ed="J" n="0156c06"/>三子以我为隐乎吾无隐乎尔者太史居常如何理会 <lb ed="J" n="0156c07"/>公拟对堂曰不是不是公迷闷不<anchor xml:id="nkr_note_add_0156c0701" n="0156c0701"/><anchor xml:id="beg0156c0701" n="0156c0701"/>已<anchor xml:id="end0156c0701"/>一日侍堂山行次 <lb ed="J" n="0156c08"/>时巖桂盛放堂曰闻木樨花香么公曰闻堂曰吾无隐 <lb ed="J" n="0156c09"/>乎尔公释然即拜之曰和尙得恁么老婆心切堂曰只 <lb ed="J" n="0156c10"/>要公到家耳若是岂独圣人无隐于弟子即花木亦无 <lb ed="J" n="0156c11"/>隐于山谷也不唯晦堂能转于法轮即花木亦可以传 <lb ed="J" n="0156c12"/>心也只因当面热瞒各自昧却者多纵令然诺暂相许 <lb ed="J" n="0156c13"/>终是悠悠行路心那得休歇去。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156c14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156c1401">仁远乎哉我欲仁斯仁至矣。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156c15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156c1501">昔老宿自唤云主人公自应云诺又曰惺惺著复自应 <lb ed="J" n="0156c16"/>云诺又曰他时後日莫受人瞒复自应云诺此欲仁仁 <lb ed="J" n="0156c17"/>至之道理也如<persName>世尊</persName>问文殊云如汝文殊更有文殊是 <lb ed="J" n="0156c18"/>文殊者为无文殊如是<persName>世尊</persName>我真文殊无是文殊何以 <lb ed="J" n="0156c19"/>故若有是者则二文殊然我今日非无文殊于中实无 <lb ed="J" n="0156c20"/>是非二相若然者则至的就是欲的应的就是唤的是 <lb ed="J" n="0156c21"/>的就是非的倘能非是非非非唤非应非欲非至则我 <lb ed="J" n="0156c22"/>者又是甚么东西也一掷千金浑是胆家无四壁不知 <lb ed="J" n="0156c23"/>贫。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156c24"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0156c2401">子绝四章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0156c25"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0156c2501">花严经云心不妄取过去法亦不贪著未来事不于现 <lb ed="J" n="0156c26"/>在有所住了达三世悉空寂仲尼得之空空洞洞纯是 <lb ed="J" n="0156c27"/>太虚气象母意也如如了了纯是缉熙光景母必也圆 <lb ed="J" n="0156c28"/>圆陀陀纯是不显工夫母固也洒洒脱脱纯是先天完 <lb ed="J" n="0156c29"/>越母我也体认至此则太虚与事理无碍缉熙遍不<anchor xml:id="nkr_note_add_0156c2901" n="0156c2901"/><anchor xml:id="beg0156c2901" n="0156c2901"/>已<anchor xml:id="end0156c2901"/> <lb ed="J" n="0156c30"/>之光先天与声臭无关不显垂悠久之德若是则意为 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0157a" n="0157a"/> <lb ed="J" n="0157a01"/>真常必为真乐我为真我固为真净矣欲泛涅槃天须 <lb ed="J" n="0157a02"/>从这裡过。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157a0301">吾有知乎哉章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157a0401">圆觉经云譬如淸净摩尼宝珠映于五色随方各现盖 <lb ed="J" n="0157a05"/>淸净之珠无知也能映五色空空也随方各现问叩之 <lb ed="J" n="0157a06"/>光景也第所问既感圣人在鄙夫光中所叩既通鄙夫 <lb ed="J" n="0157a07"/>在圣人镜裡谓两端谓非两端。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157a0801">喟然章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157a0901">古德云硬似绵团软似铁六月炎天一点雪露柱灯笼 <lb ed="J" n="0157a10"/>笑点头哑人得梦向谁说这个是喟然的光景法花<unclear/> <lb ed="J" n="0157a11"/>一光遍照东方万八千界上至有顶下至铁围号曰无 <lb ed="J" n="0157a12"/>量義光一切声闻二乘莫能测度及後三周九喩四行 <lb ed="J" n="0157a13"/>六记总释此光的註解耳即仰钻瞻忽高坚前後者亦 <lb ed="J" n="0157a14"/>若此光之莫测也夫又何以知之耶抑何以证之耶必 <lb ed="J" n="0157a15"/>须渐次徐徐善诱初以文字语言而示其说通继以实 <lb ed="J" n="0157a16"/>际理谛而指其宗通始知此理赋之于未形之先生之 <lb ed="J" n="0157a17"/>于既形之後起坐相随语默同居罢之不可得也参究 <lb ed="J" n="0157a18"/>至此则内外根境心意识相尽情扫荡若竭吾才矣久 <lb ed="J" n="0157a19"/>久似有一物隐隐呈露讶原来就是这个东西若有形 <lb ed="J" n="0157a20"/>也视之而弗见若有声也听之而弗闻若可随也从之 <lb ed="J" n="0157a21"/>无其後若可迎也接之无其前莊子所谓離形去智同 <lb ed="J" n="0157a22"/>于大通者也此不是未达一间正是颜子自註喟然中 <lb ed="J" n="0157a23"/>之光景耳予因标此章为小法花。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157a24"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157a2401">可与共学章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157a25"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157a2501">迷即生悟此处即是钳锤圣必因凡何须别寻炉韛故 <lb ed="J" n="0157a26"/>始学之也必先去其旧染而进修学即释氏之三增道 <lb ed="J" n="0157a27"/>也次而适道也则信得及矣便津津不失故适道即<unclear/> <lb ed="J" n="0157a28"/>氏之信位也又次而立也根木不退得入真子灌顶<unclear/> <lb ed="J" n="0157a29"/>立即释氏之住位也继而曰行曰迴向曰十地总入权 <lb ed="J" n="0157a30"/>巧中一法所以谓之权者即随缘不变应事接物之道 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0157b" n="0157b"/> <lb ed="J" n="0157b01"/>也盖其学适道与立者体也实也与权者用也想其鸿 <lb ed="J" n="0157b02"/>荒未凿一息成万有之機霄壤既形大地尽真源之府 <lb ed="J" n="0157b03"/>孰为体孰为用南泉云王老师有一头水牯牛拟放溪 <lb ed="J" n="0157b04"/>西牧未免侵他国王水土拟放溪东牧未免侵他国王 <lb ed="J" n="0157b05"/>水土不如随分纳些些总不见得。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157b0601">未知生焉知死。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157b0701">生者非生也而生生者未尝始死者非死也而死死者 <lb ed="J" n="0157b08"/>未尝终莊子云善吾生者乃所以善吾死善吾死者乃 <lb ed="J" n="0157b09"/>所以善吾生盖善吾生善吾死者理与气也气以行乎 <lb ed="J" n="0157b10"/>理理以载乎气理与气而<anchor xml:id="nkr_note_add_0157b1001" n="0157b1001"/><anchor xml:id="beg0157b1001" n="0157b1001"/>已<anchor xml:id="end0157b1001"/>理气相守谓之生理气相 <lb ed="J" n="0157b11"/>離谓之死第今之所云未知生者谓吾人日用所作所 <lb ed="J" n="0157b12"/>为处是生也若知得生的就知得死的便可死得若未 <lb ed="J" n="0157b13"/>能知生则不能知死却死不得。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157b1401">颜渊问仁章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157b1501">须菩提问云何应住云何降伏其心颜渊问仁也<persName>世尊</persName> <lb ed="J" n="0157b16"/>云应如是住如是降伏其心克<anchor xml:id="nkr_note_add_0157b1601" n="0157b1601"/><anchor xml:id="beg0157b1601" n="0157b1601"/>己<anchor xml:id="end0157b1601"/>复礼也如是度尽无 <lb ed="J" n="0157b17"/>量无边众生实无一众生得灭度者天下归仁也不应 <lb ed="J" n="0157b18"/>住色生心不应住声香味触法生心非礼勿视听言动 <lb ed="J" n="0157b19"/>也所云如是者指这个是也住处是伏处伏的是住的 <lb ed="J" n="0157b20"/>即克处是复处复的是克的耳得此浑融之妙目则无 <lb ed="J" n="0157b21"/>视无不视耳则无闻无不闻口则无言无不言身则无 <lb ed="J" n="0157b22"/>动无不动借问故园隐君子时时来往住人间何碍之 <lb ed="J" n="0157b23"/>有。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157b24"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157b2401">当仁不让于师。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157b25"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157b2501">黄蘗问百丈曰古人错答一转语堕野狐五百生若转 <lb ed="J" n="0157b26"/>转不错当作甚么人丈云你过来为汝说黄蘗遂进闻 <lb ed="J" n="0157b27"/>与百丈师一掌百丈云将谓鬍鬚赤更有赤鬍鬚又临 <lb ed="J" n="0157b28"/>济见黄蘗曰大愚道和尙老婆心太切蘗曰大愚太饶 <lb ed="J" n="0157b29"/>舌待他来好与一掌临济便向前一掌云何必待他来 <lb ed="J" n="0157b30"/>據此二端真当仁不让也大修行人到此境界若接马 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0157c" n="0157c"/> <lb ed="J" n="0157c01"/>驹之刀无容躲闪躲闪则丧身失命如当石巩之箭不 <lb ed="J" n="0157c02"/>得退藏退藏则带角披毛所谓见过于师方堪传授也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157c03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157c0301">予欲无言章。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157c04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157c0401">古德云多言多虑转不相应绝言绝虑无处不通盖予 <lb ed="J" n="0157c05"/>欲无言者即多言数穷不如守中也<persName>如来</persName>谓之良久维 <lb ed="J" n="0157c06"/>摩谓之默然虽然无言无说而碓嘴磨盘犹自开花结 <lb ed="J" n="0157c07"/>实也复有哭金钱的小儿向前亦未免孔老子出黄蘗 <lb ed="J" n="0157c08"/>以止之乃曰天何言哉四时行焉百物生焉天何言哉 <lb ed="J" n="0157c09"/>这正是一庵深藏霹雳舌从教万象自分说的道理昔 <lb ed="J" n="0157c10"/>药山久不陞座院主云大众久思示诲请和尙为众说 <lb ed="J" n="0157c11"/>法山令打鼓众方集山陞座良久便下座归方丈上後 <lb ed="J" n="0157c12"/>随问和尙适来许为众说法云何不垂一言山云经有 <lb ed="J" n="0157c13"/>经师论有论师争怪得老僧。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="J" n="0157c14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">孟子</cb:mulu><head>孟子</head> <lb ed="J" n="0157c15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0157c1501">敢问夫子恶乎长曰我知言四节。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0157c16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0157c1601">裴休公因见高僧真仪问于黄蘗曰真仪可观高僧何 <lb ed="J" n="0157c17"/>在蘗朗声曰裴休公应诺蘗曰在甚么处公当下知旨 <lb ed="J" n="0157c18"/>如获髻珠曰吾师真善知识也示人剋的若是何故汩 <lb ed="J" n="0157c19"/>没于此乎若裴公者可谓知言者也宗密云元亨利贞 <lb ed="J" n="0157c20"/>乾之德也始于一气常乐我净<persName>佛</persName>之德也本乎一心专 <lb ed="J" n="0157c21"/>一气而致柔修一心而成道若宗密者可谓善养吾浩 <lb ed="J" n="0157c22"/>然之气者也有太虚然後有气化有气化然後有知觉 <lb ed="J" n="0157c23"/>知觉即心也太虚之气即浩然之气也知外无气气外 <lb ed="J" n="0157c24"/>无知所谓知言者非知其言也知其所以言也而其祈 <lb ed="J" n="0157c25"/>以言之者浩然之气也何尝二耶故孟子有难言之说 <lb ed="J" n="0157c26"/>若知难言二字则<anchor xml:id="nkr_note_add_0157c2601" n="0157c2601"/><anchor xml:id="beg0157c2601" n="0157c2601"/>已<anchor xml:id="end0157c2601"/>言之矣何得不言所以画出浩然 <lb ed="J" n="0157c27"/>之光景示其直养之工夫古德云一念万年去一条白 <lb ed="J" n="0157c28"/>练去寒灰枯木去就是这个道理第天地万物皆由此 <lb ed="J" n="0157c29"/>气而化本自刚大本自充塞非实有所知而能知非实 <lb ed="J" n="0157c30"/>有所养而能养知无能知故云知养无能养故云养始 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0158a" n="0158a"/> <lb ed="J" n="0158a01"/>得不害而充塞也然此充塞之妙不離寻常日用行之 <lb ed="J" n="0158a02"/>于義则配義故義可充塞行之于道则配道故道可充 <lb ed="J" n="0158a03"/>塞无是浩然之气则孰为義孰为道学者不可不知。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0158a0401">乍见孺子一节。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0158a0501"><persName>如来</persName>睹星阿难见相灵雲观花道圆过涧审是四端即 <lb ed="J" n="0158a06"/>此乍见孺子之心也观彼气淑风温化母之灵英必露 <lb ed="J" n="0158a07"/>江淸宿朗孤轮之素影先辉若谷语传声而不待安排 <lb ed="J" n="0158a08"/>似形来照镜而无容拟意正恁么时本来面目<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a0801" n="0158a0801"/><anchor xml:id="beg0158a0801" n="0158a0801"/>已<anchor xml:id="end0158a0801"/>披露 <lb ed="J" n="0158a09"/>矣何更骑牛觅牛耶大慧云世间離生灭犹如虚空花 <lb ed="J" n="0158a10"/>智不得有无而兴大悲心一切法如幻远離于心识智 <lb ed="J" n="0158a11"/>不得有无而兴大悲心不因内交要誉恶声而有怵惕 <lb ed="J" n="0158a12"/>恻隐之心者亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0158a1301">颜渊曰舜何人也予何人也有为者亦若是。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0158a1401">百丈幼时随母入<persName>佛</persName>殿指<persName>佛</persName>相而问母曰此是何人母 <lb ed="J" n="0158a15"/>曰是<persName>佛</persName>百丈曰<persName>佛</persName>与人无异我後日当作焉可见大乘 <lb ed="J" n="0158a16"/>根器自<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1601" n="0158a1601"/><anchor xml:id="beg0158a1601" n="0158a1601"/>己<anchor xml:id="end0158a1601"/>灵觉不昧不假他人钳锤也回之所云得不 <lb ed="J" n="0158a17"/>谓之大心凡夫耶古德云具足凡夫法凡夫不知具足 <lb ed="J" n="0158a18"/>圣人法圣人不晓圣人若晓即同凡夫凡夫若知即成 <lb ed="J" n="0158a19"/>圣人吾想圣人是以凡夫之知为不晓故不得为凡夫 <lb ed="J" n="0158a20"/>也凡夫必以圣人之不晓为知故可以为圣人也有僧 <lb ed="J" n="0158a21"/>问大珠和尙曰如何是大涅槃珠曰不造生死业是大 <lb ed="J" n="0158a22"/>涅槃僧曰如何是不造生死业珠曰求大涅槃是生死 <lb ed="J" n="0158a23"/>业捨闹取静是生死业有证有得是生死业不脱对治 <lb ed="J" n="0158a24"/>门是生死业若據此一说则<persName>佛</persName>生圣凡皆著落不得百 <lb ed="J" n="0158a25"/>丈颜渊不免于此杜舌。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158a26"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0158a2601">象日以杀舜为事。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158a27"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0158a2701">象之害舜即提婆之害<persName>佛</persName>也舜为天子而封象即<persName>佛</persName>为 <lb ed="J" n="0158a28"/>世尊而授记提婆也在舜则曰仁人之于弟也不藏怒 <lb ed="J" n="0158a29"/>焉不夙怨焉亲爱之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a2901" n="0158a2901"/><anchor xml:id="beg0158a2901" n="0158a2901"/>已<anchor xml:id="end0158a2901"/>矣故封之在<persName>佛</persName>则以为说法 <lb ed="J" n="0158a30"/>之师而成我之大慈忍力者也故授记可见圣人之心 <pb ed="J" xml:id="J40.B480.0158b" n="0158b"/> <lb ed="J" n="0158b01"/>所同然皆等兖亲为一致也吹万曰镬汤炉炭可中别 <lb ed="J" n="0158b02"/>有淸凉剑树刀山个裡更无热恼舜帝释迦都在这<note place="inline">裡去</note>。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pJ40p0158b0301">夭寿不贰修身以俟之所以立命也。</p></cb:div> <lb ed="J" n="0158b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pJ40p0158b0401">文始经曰人生在世有生一日死者有生十年死者有 <lb ed="J" n="0158b05"/>生百年死者一日死者如一息得道十年百年死者如 <lb ed="J" n="0158b06"/>历久得道彼未死者虽动作昭著止名为生不名为死 <lb ed="J" n="0158b07"/>彼未契道者虽动作昭著止名为事不名为道以是观 <lb ed="J" n="0158b08"/>之则彭年不为长殇子不为短也昔有僧问老宿云生 <lb ed="J" n="0158b09"/>死到来时如何宿云茶来吃茶饭来吃饭此言可为修 <lb ed="J" n="0158b10"/>身立命之鼻祖。</p></cb:div></cb:div></cb:div><cb:juan fun="close" n="1" place="inline"><cb:jhead>终</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0151a0701" to="#end0151a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0151a1101" to="#end0151a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152a3001" to="#end0152a3001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0152c0701" to="#end0152c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153a2501" to="#end0153a2501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153b1201" to="#end0153b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">豐</lem><rdg wit="#wit.orig">豐</rdg></app> <app from="#beg0153b2001" to="#end0153b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0153c1201" to="#end0153c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0153c2201" to="#end0153c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">商</lem><rdg wit="#wit.orig">啇</rdg></app> <app from="#beg0154a1701" to="#end0154a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154a1801" to="#end0154a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b1501" to="#end0154b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b2001" to="#end0154b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154b2002" to="#end0154b2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0154c0701" to="#end0154c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0155a0701" to="#end0155a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0155a1301" to="#end0155a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">逢</lem><rdg wit="#wit.orig">逄</rdg></app> <app from="#beg0155a2401" to="#end0155a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0155b1701" to="#end0155b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0156a1801" to="#end0156a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0156c0701" to="#end0156c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0156c2901" to="#end0156c2901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0157b1001" to="#end0157b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0157b1601" to="#end0157b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0157c2601" to="#end0157c2601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a0801" to="#end0158a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a1601" to="#end0158a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0158a2901" to="#end0158a2901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0151a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a0701">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0151a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0151a1101">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0152a3001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152a3001">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0152c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0152c0701">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0153a2501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153a2501">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0153b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153b1201">豐【CB】，豐【嘉兴】</note> <note n="0153b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153b2001">刺【CB】，剌【嘉兴】</note> <note n="0153c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0153c1201">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0153c2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="J40.0153c22.03" target="#nkr_note_add_0153c2201">商【CB】，啇【嘉兴】</note> <note n="0154a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154a1701">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0154a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154a1801">己【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0154b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154b1501">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0154b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154b2001">己【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0154b2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154b2002">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0154c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0154c0701">己【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0155a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0155a0701">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0155a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0155a1301">逢【CB】，逄【嘉兴】</note> <note n="0155a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0155a2401">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0155b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0155b1701">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0156a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0156a1801">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0156c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0156c0701">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0156c2901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0156c2901">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0157b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0157b1001">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0157b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0157b1601">己【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0157c2601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0157c2601">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0158a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0158a0801">已【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0158a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1601">己【CB】，巳【嘉兴】</note> <note n="0158a2901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0158a2901">已【CB】，巳【嘉兴】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>